غربالگری دوران باراری

غربالگری دردوران باراری

غربالگری دوران بارداردی به داشتن فرزندی سالم کمک فراوانی می کند . با پیشرفت علم و فناوری در حوزه علم پزشکی،برای والدین امکان جلوگیری از مشکلات کروموزومی که سبب هر گونه مشکلات روانی و مالی می گردند فراهم شده است .

البته باید گفت غربالگری های سلامت جنین در دوران بارداری اجباری نیست ولي پزشکان متخصص زنان يا ماما ها بايد انجام آن را به همه خانم‌هاي باردار و حتي كساني كه سابقه مشکلات کروموزمي (به‏خصوص نشانگان داون) در خانواده‌شان وجود ندارد، ازدواج فاميلي نداشته‌اند يا سنشان بالا نيست، توصيه کنند و اگر خانمي تمايل به انجام آزمايش‌ها يا تست‌هاي غربالگري نداشت، پزشك مسئوليتي در این خصوص برعهده نخواهد داشت.

زمان انجام دادن غربالگری مرحله اول

غربالگری در مرحله اول از ابتدای هفته11و تا پایان هفته 12 بارداری انجام شود . انجام سونوگرافی در این غربالگری مهم ترین کار می باشد .در این سونوگرافی ضربان قلب جنین، سن جنین، مایع دور جفت، محل جفت و ضخامت پشت گردن جنین به طور کامل بررسی می گردد.

ضخامت پشت گردن جنین باید در حالت عادی کمتر از 3 میلی متر باشد .اگر این میزان بیشتر یا کمتر باشد غیرطبیعی می باشد و نیاز به بررسی های بیشتر می باشد .

به ضخامت پشت گردن جنین NT می گویند.

همزمان با انجام این سونوگرافی از مادر آزمایش خون نیز گرفته می شود که در آن عوامل متعددی را بررسی می کنند.

در نتیجه در آخر ،نتايج به‌دست آمده از آزمايش خون مادر، ضخامت پشت گردن جنين و سن مادر را با استفاده از يك نرم‌افزار رايانه‌اي تجزيه و تحليل مي‌كنند تا مشخص شود جنين براي ابتلا به نشانگان داون جزو گروه پرخطر است يا خیر.

در صورت وجود خطر

در صورت وجود خطر،یعنی اگر جنین جز گروه پرخطر ابتلا به نشانگان داون و بیماری های کروموزومی بود،باید هر چه سریعتر قبل از هفته14 بارداری نمونه از پرزهای جفت گرفته شود .

 نام دیگر این پرزهای جفت می باشد CVS

این نمونه گرفته شده را برای بررسی وضعیت کروموزوم به آزمایشگاه ژنتیک ارسال می کنند ،تا مطالعات دقیقی را انجام دهند .

با اين آزمايش مي‌توان اختلال كروموزوم 21 يا نشانگان داون را تشخيص داد.

غربالگری-دوران-باراری

اختلالات نشان دهنده نشانگان داون

مهمترین  فاکتور برای بررسی نشانگان داون می باشد،اما  بررسی استخوان بینی جنین نیز بی اهمیت نمی باشد . NT

دیده نشدن استخوان بینی در سونوگرافی ،یکی از نشانه های ابتلا به نشانگان داون می باشد.

درصورت احساس خطر تمام موارد عروق داخل شکم ،دریچه های قلب جنین و استخوان ماندیبول یا فک صورت جنین به طور دقیق اندازه گیری می شود.

تا چه حد می توانیم به اندازه گیری های انجام شده در سونوگرافی ها و آزمایش ها اعتماد کنیم؟

می توان گفت که تمام این اندازه گیزی ها به طور کاملا حرفه ای و دقیق مجام می شود و می توانیم به این انداره گیری ها اطمینان کامل داشته باشیم. اما بايد اصول خاصي را هنگام انجام غربالگري سلامت جنين انجام داد،نمي‌توان در هر شرایطی    گرفته شود.NT

به همین دلیل است که برای اطمینان بیشتر تمام عواملی که می تواند یکی از نشانه های مبتلا بودن به نشانگان های داون باشد ،بررسی می گردد.به طور مثال نمونه گیری از جفت کمک فراوانی در این خصوص می کند.

البته باید این نکته را یاد آور شویم که در صد بالایی از جنین ها  ممکن است میزان

بالایی داشته باشند و لی در آزمایش های کروموزومی مشکلی نداشته باشند. در این صورت جنین را در آزمایش های NT

متعددی بررسی می کنند، زيرا احتمال ناهنجاري‌هاي قلبي در او زياد است.

در این موارد برای اطممینان بیشتر مادر باید در هفته های 18-22بارداری ،اکوی قلب جنین را انجام دهد تا از نظر نقایص مادرزادی قلبی جنین بررسی گردد.

غربالگری های مورد نیاز در ادامه بارداری

بعد از گذشت سه ما از بارداری و دیده نشدن مشکل خاصی در جنین ،غربالگری نوبت دوم در هفته15-22بارداری انجام می شود. در غربالگری نوبت دوم یک آزمایش خون از مادر و یک تست 4 گانه از هورمون جنین گرفته و بررسی می گردد.

نتايج آزمايش‌ها به اضافه سن مادر، خطر ابتلاي مادر به ديابت، نوع بارداري كه طبيعي بوده  یا خیرو.. به كمك يك نرم‌افزار رايانه‌اي تجزيه و تحليل مي‌شود.

در صورت وجود خطر در مادر و جنین بايد آمنيوسنتز يا نمونه‌گيري از مايع اطراف جنين براي بررسي ابتلاي جنين به نشانگان داون انجام بگيرد.

نمونه گرفته شده به آزمايشگاه ژنتيك ارسال مي‌شود تا سلول‌هاي جنيني آن كشت داده شود. با اين آزمايش با اطمينان حدود 5/99 درصد مي‌توان در مورد مبتلابودن يا نبودن جنين به نشانگان داون اظهارنظر كرد.

غربالگری-دوران-باراری

آزمایش های مورد نیاز بعد از غربالگری مرحله دوم

بعد از انجام غربالگری مرحله دوم نیز باید سونوگرافی و آزمایشاتی را انجان داد. در هفته 18-22 بارداری ،سونوگرافی آنومالی اسکن ،برای تشخیص ناهنجاری های جنینی از جنین گرفته می شود. در این سونوگرافی تمام آناتومی جنین مورد بررسی قرار می گیرد .

اگر جنيني نشانگان داون نداشته باشد اما به هر دليلي دچار ناهنجاري‌ در يكي از اعضاي خود باشد، با توجه به مشكل، مادر  به متخصصان در این زمینه معرفی می گردد، تا در صورت امكان بتوان همزمان با پيشرفت بارداري مشكل جنين را هم حل كرد.

اجازه سقط جنین برای چه جنین هایی صادر می گردد؟

جنين‌هاي مبتلا به نشانگان داون، تريزومي‌‌هاي 13 و 18، نشانگان ترنر و نقايص جنيني كه مغاير با حيات نوزاد باشد يا باعث بروز عسر و هرج در خانواده شود (مثل هيدروسفالي‌هاي خيلي شديد، مننگوسل، مننگوميلوسل هم در صورتي كه قبل از هفته 19 بارداري تشخيص داده شوند) اجازه سقط دارند.

در نتیجه در صورت بروز نشانگان داون باید به سونوگرافي تشخيصي سلامت جنين مراجع کرد .این بررسی ها به‌وسيله متخصصان طب مادر و جنين و در درجه بعد راديولوژيست‌هايي كه دوره اين كار را گذرانده‌اند، انجام می شود .

منتظر نظرات و پیشنهادات شما هستیم.

با تشکر، مدیریت سایت آزمایشگاه فجر

 

پاسخ

14 − سه =